Blog > Komentarze do wpisu

Przychodzi baba do lekarza

W jednym z ostatnich wpisów (Ewolucja postrzegania anoreksji w medycynie) napisałam, że zmiany w podejściu do anoreksji w latach 60-tych XX wieku wynikały m.in. z tego, że zmieniły się relacje między lekarzem, a pacjentem, na które w latach wcześniejszych bardzo mocno rzutowały różnice wynikające ze statusu płci. Jeden z czytelników poprosił mnie o rozwinięcie tego tematu. Wprawdzie z jednej strony nie jest to aż tak istotne w tematyce bloga, ale z drugiej - jest to niezmiernie ciekawe i trudno mi oprzeć się pokusie, aby nie przybliżyć tego problemu.

Pierwsza połowa XX wieku to okres, w którym znakomitą większość lekarzy stanowili mężczyźni (zresztą przez kolejne kilkadziesiąt lat także), z kolei większość osób diagnozowanych w kierunku anoreksji to były kobiety, w dodatku przeważnie młode i niezamężne. Czytając opisy przypadków zawarte w artykułach dot. anoreksji nie sposób nie zauważyć, że ówczesny światopogląd i oczekiwania wobec kobiet, w zdecydowany sposób wpływały na postrzeganie samej choroby.

 

Co zwróciło moją uwagę:

1) traktowanie małżeństwa jako kluczowego elementu w kształtowaniu psychiki młodych kobiet, dla przykładu:

The only satisfactory destiny for a woman is a happy marriage. (...) adolescent anxiety in a girl centres round doubts as to her ability to influence her environment to secure a mate. (1)

W wolnym tłumaczeniu: Jedynym zadowalającym przeznaczeniem kobiety jest szczęśliwe małżeństwo. (...) obawy dziewcząt w okresie dojrzewania i dorastania koncentrują się wokół jej zdolności wpływania na otoczenie celem zdobycia partnera.

Co ciekawe powyższy cytat pochodzi z artukułu napisanego przez kobietę, a swoje teorie autorka bazuje na bliżej nieokreślonej francuskiej powieści komentując, że "Francuzi mają najbardziej dogłębny wgląd w kobiecą psychologię".

 

2) nieświadomość kobiet w temacie reprodukcji i seksualności, co przyczyniło się do popularności teorii, że w anoreksji jedzenie jest symbolem stosunku seksualnego, w wielu artykułach można znaleźć opisy typu:

From this time she dates her belief that eating was a causative factor in pregnancy, that from eating one got fat, and, finally, had a child. However, she thought this could only take place when people were married. (2)

Wolne tłumaczenie: W okresie, gdy spotykała sie z chłopcami, była przekonana, że jedzenie było przyczyną ciąży, że jedzenie powodowało, że się tyło i w końcu miało dziecko. Jednakże mogło to mieć miejsce tylko, jeżeli było się w związku małżeńskim.

 

3) interpretowanie chęci kształcenia się i inteligencji młodych kobiet jako psychopatologii, dla przykładu:

Miss M.'s mental processes show a distinct schizoid tendency. In her finals at the University she received much credit for an essay savouring of mad genius; in an endeavour to present the cosmic implications of tragedy she soared awav into the nebulous realms of modern physics and treated the fourth dimension with a familiarity Einstein might envy. (1)

Wolne tłumaczenie: Tok myślenia panny M. wykazuje wyrażnie tendencję schizoidalną. W czasie egzaminów końcowych zyskała uznanie za wypracowanie świadczące o szalonym geniuszu; próbując pokazać kosmiczne konsewkwencje tragedii, zagłębiła się w skomplikowane domeny współczesnej fizyki i traktowała czwarty wymiar z obeznaniem, którego mógłby pozazdrościć Einstein.

 

4) w opisach przypadków o stanie psychicznym pacjentek więcej do powiedzenia mieli rodzice, niż same pacjentki. Młode kobiety praktycznie nie istniały bez kontekstu w postaci rodziców, opiekunów, rodzeństwa czy męża.

 

5) w wielu opisach przypadków anoreksji zwraca uwagę to, że istotnym czynnikiem w funkcjonowaniu danej rodziny był konflikt między tym co od chorej oczekiwała rodzina/otoczenie, a tym o czym ona sama marzyła. Warto też podkreślić, że wiele z tych marzeń było jak najbardziej realnych - studia, prowadzenie własnego sklepu, poświęcenie się pielęgniarstwu na misji w Afryce itd. - natomiast zarówno rodziny, jak i lekarze zajmujący się danymi przypadkami uważali je za nierealne, a czasami nawet głupie.

 

6) protekcjonalne traktowanie chorych kobiet, co rzuca się w oczy zwłaszcza w opisach leczenia, dla przykładu:

Elaborate psychiatric methods are undesirable, but a simple, straightforward explanation and reassurance so framed as to convey the impression that the situation is fully comprehended and that the treatment must be accepted and will produce the desired recovery may be as important as any of the other details of treatment. (3)

Wolne tłumaczenie: Wymyślne metody psychiatryczne są niepożądane, natomiast proste i nieskomplikowane wyjaśnienie i zapewnienie sformułowane tak, aby przekazać wrażenie, że sytuacja jest w pełni zrozumiała oraz, że leczenie musi być zaakceptowane i przyniesie pożądaną poprawę, mogą być równie istotne jak inne szczegóły leczenia.

 

7) jest to najmniej istotny czynnik, aczkolwiek wymaga zaznaczenia - ówczesne artykuły medyczne zdecydowanie różnią się od współczesnych. Współcześnie dąży się do tego, aby prezentować wnioski oparte na jak największej ilości przypadków, nie analizuje się pojedynczych pacjentów. Dawniej artykuły naukowe były pełne bardzo szczegółowych, wręcz intymnych opisów indywidualnych przypadków, bardzo często ilustrowanymi zdjęciami, praktycznie nie stosowano metod statystycznych, nierzadko podstawą do napisania artykułu były pojedyncze przypadki.

 

Czytając artykuły dot. anoreksji sprzed kilkudziesięciu lat odniosłam wrażenie, że pacjentki z anoreksją były traktowane jako istoty może nie tyle głupie, co nieskomplikowane. W wielu publikacjach psychodynamiczne teorie dot. anoreksji były wspierane mitologią pierwotnych plemion sprzed kilkuset lat lub plemion żyjących współcześnie, ale w odcięciu od postępów technologicznych kultury zachodniej. Czy wyobrażacie sobie w dzisiejszych czasach porównywanie anorektyczek do "dzikich"? Mogę się tylko domyślać jaki rwetes podjęliby Rzecznik Praw Pacjenta czy różne organizacje feministyczne i zajmujące się prawami kobiet.

 

Brit Med J (1958)

 

 

(1) G Nicolle, Pre-Psychotic Anorexia, Proceedings of the Royal Society of Medicine (1938) XXXII;

(2) JV Weller et al, ANOREXIA NERVOSA: A PSYCHOSOMATIC ENTITY, Psychosomatic Medicine (1940) 11(1);

(3) DISCUSSION ON ANOREXIA NERVOSA, President HL Tidy, Proceedings of the Royal Society of Medicine (1939) XXXII;

środa, 13 kwietnia 2011, anty_pro_ana

Polecane wpisy

  • Przekręt z głodówką w roli głównej

    W dzisiejszej notce historia seryjnej morderczyni Lindy Hazzard. Historia zna przeróżnych psychopatów, którzy do zabijania swoich ofiar wybierali noże, truciznę

  • Ciekawostka przyrodnicza

    Podejrzewam, że sporo osób słyszało/czytało o tym, że kobieta o proporcjach lalki Barbie nie byłaby w stanie chodzić, a ilość tkanki tłuszczowej w jej ciele był

  • Dokarmiacze

    Dzisiejsza notka może niektórym wydawać się "od czapy", jeżeli jednak zechcecie wytrzymać do końca, to postaram się wyjaśnić jak wiele wspólnego mają pro ana i

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:
Komentarze
Gość: Alia, *.dynamic.chello.pl
2011/04/13 21:37:11
Poprawię trochę tłumaczenia, bo wyszły nie do końca zgodne z oryginałem:
"W okresie, gdy spotykała sie z chłopcami, była przekonana..." Powinno być "Z tamtego okresu pochodzi jej przekonanie, że..."

"W czasie egzaminów końcowych na uniwersytecie otrzymała uznanie za wypracowanie o szalonym geniuszu" - "W czasie egzaminów końcowych zyskała uznanie za wypracowanie świadczące o szalonym geniuszu" (dosłownie "trącące szalonym geniuszem")

I bardzo przepraszam, ale nie mogłam się powstrzymać, to moja działka zawodowa.
-
2011/04/14 11:38:53
Upiorne, jeśli pomyśleć, że takie (nomen omen) chore postrzeganie i diagnozowanie dotyczyło całości psychiatrii czy wręcz całości medycyny. Kolejny dowód na to, że "normalne" i "naturalne" to puste pojęcia, wypełniane przez każdą grupę własną treścią - i przez to tak niebezpieczne.

Ciekawe, jakie - niewidzialne dla nas - filtry i uprzedzenia zostaną odkryte w nam współczesnych tekstach medycznych za jakieś pięćdziesiąt lat. Chciałabym wierzyć, że nie będzie ich wiele.
-
Gość: Alia, *.internetdsl.tpnet.pl
2011/04/15 12:33:54
Pomyślałam, że to Cię może zainteresować. Co prawda onet nie jest szczególnie wiarygodny, ale powołują się na New York Times:
wiadomosci.onet.pl/swiat/niebezpieczna-choroba-zbiera-smiertelne-zniwo,1,4241123,wiadomosc.html
-
anty_pro_ana
2011/04/16 13:04:30
@Alia - dzięki, nie jestem tłumaczem, i tak jak zaznaczyłam w tekście to było 'wolne tłumaczenie', czyli bardziej interesowało mnie przekazanie treści, niż dosłowne tłumaczenie. I nie przepraszaj, cieszę się, że ktoś wyłapuje moje błędy, a ja mogę się czegoś nowego nauczyć :-)

@ija_ijewna - mnie też to zastanawia. Zastanawiają się także "motylki" argumentując, że nie tak dawno homoseksualizm był uznawany za dewiację, a teraz za formę seksualności. Liczą na to, że za jakiś czas anoreksja przestanie być uważana za chorobę, i wierzą, że to co robią to jest właśnie krok w tym kierunku.
Terapia anoreksji, bulimii